Eindelijk je levensverhaal schrijven? – 5 schrijftips voor je autobiografische boek

blog, Autobiografisch schrijven, Schrijftips

Je levensverhaal schrijven? In deze blog leer je hoe je dat doet.

Maar eerst: waarom zou je eigenlijk nog een boek schrijven als de hele bibliotheek al volstaat met autobiografieën? Heeft het schrijven van jouw boek nog wel zin?

Absoluut! Het boek is populairder dan ooit. Hierbij 5 schrijftips om jouw levensverhaal te schrijven.

Hoe schrijf ik mijn levensverhaal - 5 schrijftips

Hoe schrijf ik mijn levensverhaal? 5 schrijftips

1. Begin met je herinneringen

Als je je levensverhaal gaat schrijven, kan ik nu al zeggen dat het je verrassend veel meer op zal leveren dan een boek alleen. Dat begint al bij het verzamelen van herinneren; van het ene laadje kom je terecht in het andere. De vraag is dan ook: hoe kun je herinneringen verzamelen het beste aanpakken?

Er zijn mensen die zweren bij hulpmiddelen als

  • foto’s bekijken
  • brieven lezen
  • muziek luisteren
  • betrokkenen van je verhaal interviewen
  • locaties van vroeger bezoeken

Ik twijfel er sterk aan om dit als startpunt te nemen.

Waarom? Omdat deze hulpmiddelen een grote hoeveelheid aan herinneringen naar boven halen. Er is zoveel, dat het overzicht ver te zoeken is. Vaak blijft iemand eindeloos in de onderzoeksfase hangen. Ze draaien om de hete brij heen.

En eerlijk is eerlijk, het is een prachtig excuus. Voor de derde keer naar het dorp van toen, je tante interviewen, naar het Nationaal Archief, enz.  Ze beginnen niet, omdat ze het niet meer zien, of omdat ‘de achtergrondinformatie nog niet compleet is’. En dat is jammer, want het verhaal begint niet bij de feiten, maar bij een gevoel.

Hoe voorkom je dat?

De feiten zijn ondersteunend aan het verhaal, niet andersom. Sommige herinneringen en (stamboom)feiten steken pas verderop in het proces de kop op en zo lijkt je voorbereidende werk nooit af. Dat kan natuurlijk niet de bedoeling zijn. Deel daarom het in kaart brengen van je herinneringen op in twee rondes. Verderop in de tekst geef ik aan wanneer de tweede ronde begint.

Hoe schrijf ik mijn levensverhaal - 5 schrijftips

Je levensverhaal schrijven begint bij deze eerste ronde herinneringen ophalen

  • Zorg voor een rustige omgeving, pen en papier
  • Houd het eenvoudig: schrijf alleen die herinneringen op die op dit moment naar boven komen
  • Bepaal hoelang je erover mag doen: definieer een afgebakend tijdbestek (bijvoorbeeld een week, een dag of zelfs een uur)
  • Schrijf de mensen op die belangrijk zijn (geweest)
  • Wat waren de keerpunten in je leven? Welke emotie voelde je?
  • Denk aan je zintuigen

Chronologisch of toch niet?

Je levensverhaal schrijven kan rommelig verlopen en dat is helemaal niet erg. Het fijnste is om er voor nu voor te kiezen chronologisch te werk te gaan. Zo houd je overzicht.

Zet je belangrijkste gebeurtenissen neer op een tijdlijn. Is dat niet wat saai? vraag je je misschien af. Zou kunnen, maar het hoeft niet. Vergeet niet dat we nog niet bezig zijn met je het schrijven van je boek, maar met je belangrijkste ijkpunten in je leven.

Het gaat eerst over wat je gaat schrijven, niet hoe. Je zult niet de eerste zijn die dit door elkaar haalt. Het beste laat je je (schrijf)schrift nog even dicht.

Hoe schrijf ik mijn levensverhaal - 5 schrijftips

Door alle gebeurtenissen naast elkaar te zien, kun je de rode draad of je thema vinden van je verhaal.

2. Weet voor wie je schrijft

Een levensverhaal schrijven doen schrijvers dikwijls om om pijn en verdriet te verwerken. Dat geldt lang niet voor iedereen. Tijdens de schrijfweken in Spanje besteed ik veel aandacht aan de vragen: voor wie schrijf je en waarom is jouw verhaal voor hen interessant?

Hoe schrijf ik mijn levensverhaal - 5 schrijftips

Wie je lezer ook is, bedenk dat jouw lezer – of dat nu je kinderen zijn of het grote publiek (echt, het maakt niet uit!) – je verhaal leest omdat hij of zij geraakt en vermaakt wil worden. Klinkt gek hè, dat begrijp ik. Toch is vermaak de reden waarom we lezen, niet omdat de schrijver zijn verdriet kwijt wil.

Een cursist zei het zo:

Ik heb nooit eerder gezien dat het niet gaat om wat ik wil schrijven, maar om wat ik door wil geven met mijn boek. Dát ga ik vervolgens gieten in de vorm die mijn lezer aanspreekt zodat die de pagina om blijft slaan.

Wil je je verdriet kwijt? Is dat het doel van het boek, dan kan de schrijver er beter voor kiezen het verhaal voor zichzelf te schrijven. Daar is niets mis mee trouwens, want zo raakt het verhaal de rauwe randjes kwijt.

Maar stel dat je voor de buitenwereld schrijft, hoe maak je je levensverhaal dan interessant voor je lezer?

Het allerbelangrijkste is dat de lezer niet alleen wil weten welke emoties jij had. Het gaat je lezer om de ontwikkeling van het verhaal. Dat betekent dat je schrijft over wat je overkwam, hoe je desondanks toch vooruitging, wat je uitdagingen waren, waar de gebeurtenissen plaatsvonden, welke ontdekkingen je deed op je levensreis, wie je vergezelde, wat je ommekeer was en hoe je tot oplossingen kwam.

Afhankelijk voor wie je schrijft, definieer je waar je verhaal in essentie over gaat. Voor je kinderen schrijven, levert dikwijls een heel ander verhaal op dan schrijven voor het grote publiek.

3. Kies een specifiek thema

Hoe kan ik het beste mijn levensverhaal schrijven? Als dat je vraag is, zorg er dan voor dat je thema specifiek genoeg is. Ik zeg niet dat je origineel moet zijn, want vaak zit de herkenning voor lezers juist in het universele.

Wat ik vaak hoor is dit: ‘Ik heb veel meegemaakt, maar ik ben er toch goed uitgekomen’ of iets van die strekking (in mijn kracht staan is er ook zo eentje). Geloof me: dat is geen thema en al helemaal niet specifiek. Hoe specifieker het thema is, hoe meer focus je jezelf geeft bij het schrijven van je levensverhaal.

Juist door weg te gaan van algemeenheden schrijf je jóuw levensverhaal. Een verhaal waar een ander niet omheen kan. Maak je thema daarom zo specifiek mogelijk.

4. Stevige structuur

Je levensverhaal schrijven vraagt, wat zeg ik smeekt, om een goede structuur.

Goed, je hebt je herinneringen in kaart gebracht, je hebt een thema te pakken, je weet wat je gaat schrijven en voor wie. Nu komt het erop neer dat de structuur zo stevig is als het maar zijn kan.

Hoofdstukken

Dit is één van de moeilijkste dingen om te doen. Weet je al waar je wilt beginnen in je verhaal of waar je eindigt? Zet twee punten neer op papier met een lijn ertussen en schrijf vijf andere momenten op, alsof dat de hoofdstukken zijn. Zet daaronder alle herinneringen die erbij horen en maak ze voor jezelf zo levendig mogelijk. (dit is tijdens een schrijfweek een van de belangrijkste onderdelen)

De tweede ronde herinneringen om je levensverhaal te schrijven

Voor de tweede ronde herinneringen zet je per hoofdstuk zoveel mogelijk feitjes en weetjes neer. Hoe gedetailleerder hoe beter. Foto’s kijken en brieven lezen kunnen daarbij helpen. Zo maak je je verhaal een stuk concreter. Waarschijnlijk kun je nu ook een deel van de eerste ronde herinneringen weggooien omdat je weet waar je niet over gaat schrijven.

Hoe schrijf ik mijn levensverhaal - 5 schrijftips

5. Schrijf in de weerspiegeling van je leven

Na al het voorbereidende werk ben je aangekomen bij het schrijven zelf. Misschien is de titel van deze stap wat onduidelijk. Laat het me uitleggen.

Autobiografisch schrijven gaat niet sec over het schrijven van gevoel (die van jou, de schrijver). Als je dat doet verzand je voor je het weet in het opdreunen van gebeurtenissen. Ik noem dat het en-toen-en-toen-en-toen syndroom (overigens te vergelijken met en-toen-en-daarna-en-vervolgens-meteen daarna enz.). Of, en dat gebeurt minstens net zo vaak, het opdringen van je gevoel en mening aan je lezer.

Denk aan zinnen als ik was zo boos, het was een fantastische avond, ik voelde me zo klein, het gevoel van teleurstelling was groot, we hadden het zo goed met hem voor maar hij liep boos weg. Allemaal voorbeelden uit de praktijk, en ik zou nog pagina’s lang door kunnen gaan.

Eindelijk je levensverhaal schrijven? - 5 schrijftips voor je autobiografische boek hoe schrijf ik levensverhaal

Hoe dan wel? Show don’t tell

Om je lezer te laten ervaren wat jij meemaakte, komt het erop aan dat je gaat beschrijven wat er waar en wanneer gebeurde, compleet met zintuigen en metaforen. Het Show, don’t tell principe. Laat zien, horen, ruiken, proeven en voelen wat je meemaakte, maar vertel het niet. Daar zijn 2 redenen voor. Ten eerste maak je daardoor het schrijfproces voor jezelf minder zwaar en ten tweede trek je binnen no time je lezer in je verhaal.

Schrijven over je leven kan confronterend zijn. Het is bewezen dat schrijvers een grotere kans hebben op depressies. Wees lief voor jezelf ♥

Hoe schrijf ik mijn levensverhaal - 5 schrijftips

Schrijf zoals allleen jij dat kunt

Stel dat je schrijft over je overleden partner, dan komen verliefdheid, de trouwerij, de eerste ruzies, de vakanties, de dood, het rouwen en al die andere momenten langs. Je beleeft ze opnieuw. Met enige afstand naar je eigen verhaal kunnen kijken, is prettig. En dat is precies wat ik bedoel met de titel van de laatste stap.

Boei en raak je lezer door te beschrijven wat je meemaakte.

Schrijf je levensverhaal zo op dat het een mix is van ups en downs. Alleen je verdrietige emoties schrijven werkt verstikkend en houd je lezer tegen verder te lezen. Zorg daarom voor een afwisseling van positieve en negatieve ervaringen, en beschrijf het. Want door het Show, don’t tell principe zul je je lezer raken met jouw verhaal. Pagina na pagina.

Beter leren schrijven voor je levensverhaal?

Ook leren hoe jij je lezer in je levensverhaal trekt en hoe het Show don’t tell principe werkt? Schrijf in voor de schrijfworkshop Zo breng je je verhaal tot leven.

Al meer dan 500 mensen deden mee met de workshop Je boek schrijven #hoedan. Schrijf je ook in!

Gezocht: meer levensverhalen

Wil je ons helpen bij onze missie, het doorgeven van verhalen? Wat fijn! Deel deze blog zodat nog veel meer mensen hun levensverhaal gaan schrijven.

Misschien vind je dit ook interessant:

6 tips voor een geweldige boeklancering

6 tips voor een geweldige boeklancering

Niet eerder een boeklancering georganiseerd? En je boek is af? Om ervoor te zorgen dat op jouw feest alles soepel verloopt, deze 5 superpraktische tips voor jouw boeklancering! 

Brenda van Es hielp al honderden mensen bij het schrijven van hun autobiografische boek. Ze volgde de Academie voor Communicatie in Amsterdam en maakte carrière bij beursgenoteerde bedrijven en goededoelenorganisaties. In 2013 richtte ze ‘100 jaar na vandaag’ op en vertrok samen met haar man naar Spanje om daar het hele jaar door schrijfcursussen te geven onder de naam ‘Ik & Mijn verhaal’.

Een jaar later ontwikkelde ze de ©ES methodiek – Eerst Structuur – speciaal voor levensverhaalschrijvers. Het resultaat is verbluffend: levensechte verhalen komen helder en krachtig op papier, óók zonder schrijfervaring.

In 2017 verscheen van haar hand het boek ‘Zo doe je dat, je levensverhaal schrijven’. Het werd lovend ontvangen door Schrijven Magazine.

Je bestelt het boek hier.

×

Bel of App ons gerust

× App ons